TP.HCM sau khi mở rộng địa giới hành chính đã công bố quy hoạch mạng lưới metro gồm 28 tuyến, tổng chiều dài khoảng 1.024km. Trong số này có tuyến kết nối trực tiếp khu đô thị Thủ Thiêm với sân bay Long Thành, một trong những dự án hạ tầng được kỳ vọng thay đổi cách di chuyển liên vùng của người dân thành phố và tỉnh Đồng Nai.
Trong toàn bộ mạng lưới này, hai nhà ga được xác định giữ vai trò trung tâm là ga Bến Thành và ga Thủ Thiêm. Cả hai đều là điểm mở đầu, kết thúc và giao cắt của nhiều tuyến metro, đường sắt quan trọng. Ga Thủ Thiêm nằm ngay giữa hai trục đường Mai Chí Thọ và Lương Định Của, thuộc phường An Khánh.
Ga Bến Thành – đầu mối trung chuyển của nhiều tuyến metro
Ga Bến Thành được xem là ga trung tâm, nằm trên trục phát triển Đông – Tây của thành phố. Đây là nơi giao cắt của tuyến số 1 Bến Thành – Suối Tiên, tuyến số 2 với hai đoạn Bến Thành – Tham Lương và Bến Thành – Thủ Thiêm, tuyến số 3A Bến Thành – Tân Kiên, tuyến số 4 Đông Thạnh – Hiệp Phước và tuyến 12 Bến Thành – Cần Giờ.
Ga ngầm Bến Thành đã vận hành từ tháng 12/2024, cùng thời điểm Metro số 1 chính thức đi vào hoạt động. Diện tích tầng sảnh chính khoảng 4,5ha, nhà ga dài 236m, rộng 60m, sâu khoảng 32m dưới lòng đất và gồm 4 tầng ngầm.
Tầng 1 của ga bố trí khu vực sảnh chờ, bán vé rộng khoảng 45.000m². Trung tâm thương mại ngầm chiếm khoảng 1,81ha, cùng hành lang và quảng trường ngầm rộng khoảng 2,15ha. Điểm nhấn của toàn bộ công trình là giếng trời hình hoa sen cao 6m, đường kính 21,6m, giúp lấy sáng tự nhiên và tạo góc nhìn ra chợ Bến Thành từ bên trong.
Ngoài tuyến số 1 đã vận hành, các tuyến khác kết nối vào ga Bến Thành đang được ưu tiên khởi công. Bến Thành – Cần Giờ dự kiến khởi công tháng 12/2025, Bến Thành – Tham Lương vào tháng 1/2026, Bến Thành – Thủ Thiêm vào tháng 4/2026. Hai tuyến còn lại là tuyến số 4 Đông Thạnh – Hiệp Phước và Bến Thành – Tân Kiên dự kiến khởi công từ năm 2027.
Đầu tháng 8 vừa qua, phương án quy hoạch khu vực công viên 23/9 với phạm vi hơn 9,3ha, bao gồm cả công viên và ga ngầm Bến Thành, đã được đưa ra lấy ý kiến người dân. Khu depot Bến Thành được định hướng phát triển thành tổ hợp công trình ngầm đa chức năng, kết hợp nhà ga metro, khu vận hành, thương mại, dịch vụ, bãi đậu xe và hạ tầng kỹ thuật.
Vị trí và vai trò kết nối của ga Thủ Thiêm
Ga Thủ Thiêm nằm giữa hai trục đường Mai Chí Thọ và Lương Định Của, phường An Khánh. Đây được xác định là điểm gặp gỡ đặc biệt, nơi hội tụ không chỉ các tuyến metro nội thành TP.HCM mà còn kết nối trực tiếp đến sân bay Long Thành thuộc TP Đồng Nai. Ga cũng là điểm đầu và điểm cuối của tuyến đường sắt trọng điểm quốc gia.
Theo quy hoạch, ga Thủ Thiêm sẽ kết nối cả đường sắt và metro, gồm đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, Metro Bến Thành – Thủ Thiêm và Metro Thủ Thiêm – Long Thành. Tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam có điểm đầu từ ga Ngọc Hồi tại Hà Nội, điểm cuối chính là ga Thủ Thiêm.
Ga này còn là điểm bắt đầu của tuyến metro số 10, hay còn gọi là tuyến vành đai ngoài, dài gần 84km. Hướng tuyến đi qua Cát Lái, Long Phước, Khu Công nghệ cao, Quốc lộ 1, An Phú Đông, sông Vàm Thuật, kênh Tham Lương, khu công nghiệp Tân Tạo, Tân Thuận rồi quay về ga Thủ Thiêm, kết nối Thủ Đức, Nhà Bè, Bình Chánh và Hóc Môn.
Quy mô thiết kế ga Thủ Thiêm rộng 17,2ha
Theo phương án thiết kế do THACO đưa ra, ga Thủ Thiêm có diện tích 17,2ha, được nghiên cứu để trở thành một trong những nhà ga lớn và hiện đại nhất Việt Nam. Quy mô gồm 1 tầng ngầm và 1 tầng nổi, nhằm dự trù cho đoạn chuyển tiếp từ ngầm lên cao của tuyến Metro Thủ Thiêm – Long Thành khi vượt qua nút giao An Phú.
Với vị trí đặc biệt này, TP.HCM cũng dự kiến nghiên cứu phát triển tổ hợp công trình cao tầng phía trên ga Thủ Thiêm, nhằm khai thác tối ưu không gian và quỹ đất theo định hướng mô hình TOD.
Ga Thủ Thiêm nằm giữa trung tâm khu đô thị Thủ Thiêm, sát đại lộ Mai Chí Thọ, khu vực đang tập trung nhiều công trình hành chính, tài chính và dân cư của thành phố.
Đề xuất quy hoạch khu TOD quanh ga Thủ Thiêm
Mới đây, Công ty Đầu tư Địa ốc Đại Quang Minh đã đề xuất cho phép nghiên cứu và lập quy hoạch khu TOD quanh ga Thủ Thiêm, với diện tích lên đến 246,5ha. Định hướng của đề xuất này là tích hợp hệ thống nhà ga và depot, tạo điểm nhấn kiến trúc cho khu Trung tâm hành chính và Trung tâm tài chính quốc tế Thủ Thiêm, đồng thời nâng cao hiệu quả khai thác tuyến metro.
Không gian nhà ga và depot được xem là hạt nhân của toàn bộ tổ hợp công trình ngầm tại khu vực này, tổ chức theo dây chuyền khai thác đồng bộ, phục vụ vận hành, bảo trì và phát triển lâu dài của hệ thống metro thành phố. Liên quan đến định hướng này, The Megapolis áp dụng mô hình TOD 5.0 đầu tiên tại ga Thủ Thiêm cũng là thông tin đã được cập nhật tại khu vực này.
Mục tiêu phát triển mạng lưới metro TP.HCM đến năm 2060
Từ nay đến cuối năm 2026, TP.HCM dự kiến khởi công thêm nhiều tuyến quan trọng. Tuyến Thủ Thiêm – Long Thành dài gần 46,5km, tuyến Thành phố mới Bình Dương – Suối Tiên khoảng 32km, giai đoạn 1 tuyến số 6 từ sân bay Tân Sơn Nhất đến Phú Hữu khoảng 23km và tuyến Thủ Dầu Một – trung tâm TP.HCM khoảng 35km.
Theo kế hoạch mới nhất, thành phố đặt mục tiêu hoàn thành 8 tuyến metro với tổng chiều dài khoảng 255km từ nay đến năm 2030, và đạt 355km vào năm 2035. Giai đoạn sau năm 2045, số tuyến dự kiến nâng lên 14, tổng chiều dài khoảng 462km.
Từ năm 2045 đến 2060, mạng lưới metro TP.HCM sẽ tiếp tục mở rộng lên 12-19 tuyến, đáp ứng mô hình đô thị đa trung tâm mà thành phố đang theo đuổi.
Thông tin về quy hoạch, tiến độ các tuyến metro và ga Thủ Thiêm sẽ tiếp tục được cập nhật trên website này khi có công bố mới từ cơ quan chức năng. Khách hàng và bạn đọc quan tâm có thể theo dõi thêm hoặc tham khảo mục liên hệ trên trang để được cung cấp thông tin chi tiết.